Geen vak voor watjes

Een interview met John Soetens

Aan tafel

“In 2010 ben ik begonnen met SoFiCon, als interim-finance professional, om een bijdrage te leveren aan de transformatie van de finance-functie in bedrijven, en ervoor te zorgen dat die ‘Champions League’ gaat spelen. De meeste praktijkervaring daarmee deed ik zelf op bij ASML. Daar zetten we omstreeks 2003 een ‘Worldclass Finance’-traject op, dat ons bracht van efficiënter werken naar meer support bieden aan het management. We werden gedwongen om als financials snel mee te schakelen en groeiden daardoor uit naar een voor Nederlandse maatstaven voorloper in ons vak.

Tijdens die businesspartnertrainingen kwamen vragen aan bod als: hoe treed jij op als businesspartner, hoe verwerf je een plek aan tafel, hoe kom je over, wie is jouw businesspartner, wat verlangt hij van je en wat drijft hem? Snappen ‘hoe de hazen lopen’ in het bedrijf, wie de ‘schakers’ zijn en wie de ‘dammers’ en hoe die met elkaar omgaan. Daarnaast moet de financial zich bekwamen in beslissingsondersteunende technieken. Daar loopt wat mij betreft het financiële onderwijs in Nederland nog mee achter. Zelf volg ik daarom een opleiding aan Stanford University, die samenwerkt met de Strategic Decisions Group.”

De juiste vragen stellen

“De financiële functie wordt steeds breder; de financial krijgt behalve met financiële vraagstukken te maken met organisatorische en strategische vraagstukken. Controllers moeten dan in de rol van businesspartner kruipen. Zonder dédain, maar de traditionele financials zijn daar niet voor opgeleid. Ze ontberen de soft en social skills en de bedrijfsmatige kennis om het bedrijf in te gaan en de juiste vragen te stellen. Die vaardigheden zijn cruciaal om beslissingsondersteunend te zijn voor het operationele management.

Voorheen ging er veel op buikgevoel, maar huidige CEO’s willen van financials informatie die dat gevoel ondersteunt en die veel verder reikt dan riskmanagement en compliance. Daarbij gaat het om zowel het kwantificeren als het kwalificeren van keuzes. Er wordt een gedegen businesscase verwacht, en het management wil kunnen kiezen uit mogelijke scenario’s. 

Vlieguren

“Stel je voor: je hebt je puur bezig gehouden met de cijfers. Opeens moet je meepraten en denken over de fabriek, de klant, de marketing, R&D. Je zit aan tafel met de mensen die echt die kennis hebben van die deelgebieden. Dat leidt vaak tot overspannen reacties en soms ook een gevoel van ondergeschiktheid. Om je te ontwikkelen tot businesscontroller heb je maturity nodig, vlieguren. En je moet het bedrijf, de processen en de mensen goed kennen. Nieuwsgierig zijn, creatief denken, durven uitdagen. Dit is geen vak meer voor watjes.

Het duurt misschien tien, vijftien jaar en dan bestaan de finance afdelingen binnen grotere bedrijven nog uit een handjevol businesscontrollers en een enkele specialist. Alle transactionele activiteiten schuiven op naar shared service centers; gedigitaliseerde ‘datafabrieken’ die niet alleen debiteuren en crediteurenadministratie doen, maar alle financieel-administratieve werkzaamheden, tot en met de jaarrekeningen en managementrapportages. Zelfs de IFRS specialist zit wat mij betreft in die fabriek.”

Nieuwe stijl

“De geschetste ontwikkelingen hebben gevolgen voor de freelance finance wereld. Er zal een shake out plaatsvinden onder de mensen die de traditionele transactionele activiteiten verrichten, terwijl de behoefte aan controllers ‘nieuwe stijl’ toeneemt. Laatstgenoemden kunnen het zich evenmin permitteren stil te zitten, maar moeten zich blijven ontwikkelen. Net zoals collega’s in vaste dienst moeten ze meegroeien met nieuwe technologische trends, zoals digitalisering, globalisering en big data. Die ontwikkelingen maken dat finance en IT dicht naar elkaar toe groeien; een huwelijk tussen de businesscontroller en de data scientist. De controller zal daarbij de verbindende factor zijn.”

Naam

John Soetens

Geboortejaar

1972

Functie

Registeraccountant, (freelance) finance professional/transformer

Wilde worden

Tandarts, piloot en later belastinginspecteur

Inspiratie

Forrest Mars van het multinationale familiebedrijf Mars, dat de filosofie aanhangt dat zakendoen moet leiden tot voordeel voor alle betrokken partijen, van cacaoboer tot consument

kies een nieuw artikel